Alle symptomen van de overgang
Meer dan 34 erkende symptomen, van opvliegers tot brain fog. Niet elke vrouw ervaart ze allemaal, maar bijna elke vrouw herkent er meerdere. Dit is het meest complete overzicht.
De overgang is niet één symptoom, het is een hormonale verschuiving die je hele lichaam raakt. Oestrogeen en progesteron beïnvloeden je hersenen, botten, huid, hart, spijsvertering en meer. Als die hormonen fluctueren, fluctueert alles.
Menstruatie & cyclus
De eerste en meest betrouwbare signalen
Onregelmatige menstruatie
Je cyclus wordt korter (bijv. 24 i.p.v. 28 dagen), langer, of onvoorspelbaar. Soms sla je een maand over. Dit is vaak het allereerste signaal van de perimenopauze.
Hevigere of lichtere menstruatie
De ene maand hevig met stolsels, de volgende nauwelijks. Fluctuerende hormonen maken het onvoorspelbaar. Bij zeer hevig bloedverlies: laat je ijzerwaarden checken.
Tussentijds bloedverlies
Spotting buiten je menstruatie om kan voorkomen door hormonale schommelingen. Bij aanhoudend of postmenopauzaal bloedverlies: altijd naar de huisarts.
Meer info: Thuisarts.nl, overgang · NHG-standaard De overgang
Opvliegers & temperatuurregulatie
De meest herkenbare overgangsklacht, treft 80% van de vrouwen
Opvliegers
Plotselinge, intense warmtegolven die 1-5 minuten duren. Vaak beginnend in je borst of gezicht, gepaard met roodheid en zweten. Gemiddeld 7 jaar lang.
Lees: 7 bewezen tips bij opvliegers →Nachtzweten
De nachtelijke variant van opvliegers. Je wordt badend in het zweet wakker. Vernietigt je slaapkwaliteit en daarmee je hele volgende dag.
Lees: Nachtzweten aanpakken →Hartkloppingen
Je hart bonst of slaat een slag over, zonder dat je je hebt ingespannen. Veroorzaakt door oestrogeenfluctuaties die het autonoom zenuwstelsel beïnvloeden. Onschuldig maar beangstigend.
Temperatuurgevoeligheid
Sneller warm, sneller koud, of beide. Je thermoregulatie is ontregeld doordat oestrogeen het temperatuurcentrum in je hersenen beïnvloedt.
Meer info: Thuisarts.nl, overgang · NHG-standaard De overgang
Slaap
De #2 meest voorkomende klacht, en de basis van alles
Inslaapproblemen
Je hoofd raakt niet uit. Progesteron, je natuurlijke kalmeerhormoon, daalt, waardoor je GABA-receptoren minder gestimuleerd worden.
Lees: Slaapproblemen in de overgang →Doorslapen
Wakker worden om 3-4 uur ’s nachts en niet meer inslapen. Vaak gecombineerd met mild nachtzweten of een cortisol-piek die je onbewust wekt.
Niet-herstellende slaap
Je slaapt "genoeg" uren maar wordt uitgeput wakker. Je mist de diepe slaapfasen, de fasen waarin je lichaam herstelt.
Meer info: Thuisarts.nl, overgang · NHG-standaard De overgang
Stemming & emotie
Hormonen beïnvloeden je serotonine, en daarmee alles wat je voelt
Stemmingswisselingen
Het ene moment fijn, het volgende huilerig of geïrriteerd. Fluctuerend oestrogeen maakt je serotonine instabiel. Het voelt als PMS, maar onvoorspelbaar.
Lees: Stemmingswisselingen begrijpen →Angst en paniek
Plotselinge angstgevoelens, onrust, een gevoel van dreiging zonder aanwijsbare oorzaak. Dalend progesteron vermindert je GABA-activiteit, je natuurlijke anti-angst systeem.
Lees: Angst in de overgang →Prikkelbaarheid
Kort lontje. Dingen die je normaal niet raken, voelen als enorme irritaties. Vaak verergerd door slaapgebrek.
Somberheid
Een aanhoudend gevoel van neerslachtigheid. Niet per se depressie, maar een chronische "dip" die moeilijk te plaatsen is. Serotonine-schommelingen zijn de oorzaak.
Verminderd zelfvertrouwen
Je twijfelt aan jezelf, aan je lichaam, aan je keuzes. Een veranderend lichaam gecombineerd met hormonale stemmingsveranderingen tast je zelfbeeld aan.
Meer info: Thuisarts.nl, overgang · NHG-standaard De overgang
Energie & cognitie
Vermoeidheid en brain fog, de onzichtbare klachten
Extreme vermoeidheid
Een vermoeidheid die niet weggaat met rust. Je batterij is leeg en opladen lukt niet. Oorzaken: slaapverstoring, dalende hormonen, mogelijk ijzer- of vitamine D-tekort.
Lees: 5 oorzaken van vermoeidheid →Brain fog
Vergeetachtigheid, concentratieproblemen, woorden kwijtraken midden in een zin. Oestrogeen beïnvloedt acetylcholine, de neurotransmitter voor geheugen.
Lees: Alles over brain fog →Energiedips
Je begint de dag oké, maar om 14-15 uur zakt alles weg. Insulineresistentie en fluctuerende bloedsuiker door dalend oestrogeen spelen hierbij een rol.
Meer info: Thuisarts.nl, overgang · NHG-standaard De overgang
Lichaam & gewicht
Je lichaam verandert, van vetopslag tot gewrichten
Gewichtstoename
Gemiddeld 2-5 kilo, met name rond de buik. Niet omdat je meer eet, maar omdat je vetverdeling verandert en je spiermassa afneemt.
Lees: Aankomen in de overgang →Gewrichtspijn
Stijve handen bij het opstaan, pijnlijke knieën, stijve schouders. Oestrogeen is een natuurlijke ontstekingsremmer, als het daalt, nemen gewrichtsklachten toe.
Lees: Gewrichtspijn aanpakken →Spierverlies
Vanaf je 30e verlies je spiermassa. In de overgang versnelt dit. Minder spier = lager metabolisme = sneller aankomen. Krachttraining is het belangrijkste tegenmiddel.
Hoofdpijn
Hormonale hoofdpijn kan toenemen, met name rond de menstruatie (als die er nog is). Sommige vrouwen met migraine ervaren verbetering na de menopauze.
Botontkalking
Na de menopauze verlies je tot 20% botmassa in 5-7 jaar. Je voelt het niet, maar het is een van de meest serieuze langetermijngevolgen.
Lees: Botontkalking voorkomen →Spijsverteringsproblemen
Opgeblazen gevoel, winderigheid, veranderingen in stoelgang. Oestrogeen beïnvloedt je darmmotiliteit en darmflora.
Meer info: Thuisarts.nl, overgang · NHG-standaard De overgang
Huid & haar
De zichtbare veranderingen
Droge huid
In 5 jaar na de menopauze verlies je tot 30% van je collageen. Je huid wordt dunner, droger en minder elastisch.
Lees: Droge huid behandelen →Haaruitval
Dunner wordend haar, bredere scheiding, meer haar in de borstel. Dalend oestrogeen en relatief hogere androgeenactiviteit zijn de oorzaak.
Lees: Haaruitval aanpakken →Broze nagels
Nagels die sneller breken, barsten of schilferen. Dezelfde hormoonveranderingen die huid en haar raken, treffen ook je nagels.
Jeuk
Onverklaarbare jeuk op je armen, benen of romp. Dalend oestrogeen vermindert de vochtretentie en talgproductie van je huid.
Meer info: Thuisarts.nl, overgang · NHG-standaard De overgang
Intieme gezondheid
De minst besproken, maar meest impactvolle klachten
Vaginale droogheid
Treft tot 80% van de vrouwen na de menopauze. Het weefsel wordt dunner en droger. Kan leiden tot ongemak, jeuk en pijn bij seks.
Lees: Het taboe doorbreken →Verminderd libido
40-55% van de vrouwen ervaart minder seksueel verlangen. Dalend testosteron, droogheid en vermoeidheid spelen allen een rol.
Lees: Libido in de overgang →Blaasproblemen
Vaker naar het toilet, aandrang, of licht urineverlies bij hoesten/niezen. Dalend oestrogeen verzwakt de bekkenbodem en het blaasweefsel.
Terugkerende urineweginfecties
De veranderde pH-waarde en dunnere slijmvliezen maken je kwetsbaarder voor infecties.
Meer info: Thuisarts.nl, overgang · NHG-standaard De overgang
Herken je meerdere symptomen?
Doe onze gratis zelftest en ontdek in welke fase je zit, en wat je kunt doen.